كتاب مباني نظري هنر با مروري بر مجموعه نوشته‌هاي شهيد آويني در باب هنر به سه فصل كلي تحت عناوين «كليات هنر، هنر جديد، تجديد عهد هنر» تقسيم شده است. اين كتاب كلاً نظرات سيد مرتضي آويني را در مقوله هنر بيان كرده است.
شعر «حافظ» آنجا گويايي مي‌گيرد كه زبان در مي‌ماند، آنجا كه «پاي عقل» در گل مي‌ماند، «بال عشق» گشوده مي‌شود و هنر، « ناله عشق» است نه «زبان عقل». عقل را كه بدين مقامات بار نمي‌دهند. عقل خاكسترنشين است و اهل مقامات نيست.

منبع : مباني نظري هنر